Pojezierze Iławskie leży w północnej Polsce, między doliną dolnej Wisły, Pojezierzem Mazurskim, Pobrzeżem Gdańskim i Pojezierzem Chełmińsko-Dobrzyńskim. Obejmuje około 4230 km² i blisko 100 jezior, dlatego bywa nazywane Małymi Mazurami. Jeśli szukasz pomysłu na urlop, atrakcje Pojezierza Iławskiego oferują połączenie natury, sportów wodnych i historii – od Jezioraka oraz Jeziora Jasnego po Iławę, Kanał Elbląski i ruiny zamku w Szymbarku.
Pojezierze Iławskie – Małe Mazury dla żeglarzy i miłośników spokoju
Pojezierze Iławskie przyciąga osoby szukające ciszy, kontaktu z przyrodą oraz wypoczynku nad wodą. Krajobraz regionu tworzą jeziora polodowcowe, gęste lasy, torfowiska, łąki i niewielkie miejscowości z bogatą historią.
Okolica sprzyja zarówno aktywnemu urlopowi, jak i spokojnym spacerom. Można tu żeglować, pływać kajakiem, jeździć na rowerze, obserwować ptaki albo zwiedzać średniowieczne zabytki. Wysoka lesistość i liczne obszary chronione pomagają zachować naturalny charakter regionu.
Jezioro Jeziorak – najważniejsza atrakcja regionu
Najbardziej rozpoznawalnym miejscem Pojezierza Iławskiego jest Jezioro Jeziorak. To najdłuższe jezioro w Polsce, które ma niemal 27,5 km długości i powierzchnię około 32,3 km². Zatoki, półwyspy, przesmyki oraz zalesione brzegi tworzą dobre warunki do żeglowania i wypoczynku na łonie natury.
Maksymalna głębokość Jezioraka wynosi 12,9 m, a średnia około 4,1 m. Akwen ma 16 wysp, wśród których największa jest Wielka Żuława. Można ją podziwiać podczas rejsu z Iławy, a latem dostać się na nią także promem.
Jeziorak łączy się z systemem Kanału Elbląskiego. Dzięki temu osoby podróżujące łodzią mogą planować dłuższe trasy w kierunku Ostródy, Elbląga, Zalewu Wiślanego i Bałtyku.
Wielka Żuława
Wielka Żuława ma około 82,4 ha i należy do największych wysp śródlądowych w Polsce. Na jej terenie odkryto pozostałości wczesnośredniowiecznego grodziska, a z wyspą wiążą się liczne opowieści i legendy.
Wyspa zachwyca spokojem oraz zalesionym krajobrazem. Była także planem filmowym. W jej okolicy powstawały sceny filmu „Gniazdo”, opowiadającego o początkach panowania Mieszka I.
Iława – co warto zobaczyć?
Iława leży nad zachodnim brzegiem Jezioraka i jest jednym z najważniejszych punktów turystycznych regionu. Miasto oferuje marinę, promenadę, plaże, zabytkowe budynki oraz dogodne połączenia z okolicznymi atrakcjami.
Podczas spaceru warto zobaczyć gotycki kościół pw. Przemienienia Pańskiego, będący najstarszą budowlą Iławy. W świątyni znajduje się między innymi XVII-wieczny drewniany ołtarz. Interesującym punktem jest także XIX-wieczny dworzec Iława Miasto oraz neobarokowy ratusz.
W centrum miasta, niedaleko parku miejskiego, można podziwiać rzeźby przedstawiające alegorie czterech pór roku. Pochodzą one z pałacu w Kamieńcu Suskim, który został zniszczony podczas II wojny światowej.
Miłośnicy aktywnego wypoczynku mogą odwiedzić port iławski. Na miejscu działają wypożyczalnie jachtów, kajaków i desek SUP, a infrastruktura mariny obejmuje między innymi pomosty, zaplecze sanitarne, restaurację oraz warsztat szkutniczy.
Jezioro Jasne – fenomen przyrody
Jezioro Jasne, nazywane także Jeziorem Czystym, znajduje się w lesie w pobliżu Siemian, przy drodze z Jerzwałdu do Iławy. To niewielki, bezodpływowy akwen uznawany za jedno z najczystszych jezior w Polsce.
Wyjątkową przejrzystość wody zapewnia jej specyficzny skład oraz kwaśny odczyn. Światło dociera nawet na głębokość około 14–15 metrów. Jednocześnie warunki panujące w jeziorze ograniczają rozwój wielu organizmów wodnych.
W Jeziorze Jasnym obowiązuje całkowity zakaz kąpieli oraz uprawiania sportów wodnych. Wokół akwenu wytyczono leśną ścieżkę dydaktyczną, dzięki której można podziwiać wodę bez ingerowania w chronioną przyrodę.
W pobliżu przygotowano leśny parking i trasę spacerową. Wycieczka nad Jezioro Jasne dobrze sprawdzi się jako spokojny punkt programu podczas zwiedzania Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego.
Aktywności wodne na Pojezierzu Iławskim
Jeziorak daje wiele możliwości osobom, które lubią wypoczynek nad wodą. Do dyspozycji są przystanie, pomosty, plaże, ekomariny oraz wypożyczalnie sprzętu.
Żeglarze znajdą tu spokojne zatoki i dłuższe trasy, a początkujący mogą skorzystać z zajęć prowadzonych przez instruktorów. W regionie organizowane są również regaty i wydarzenia związane z żeglarstwem.
Popularnością cieszą się także:
- rejsy statkiem po Jezioraku,
- spływy kajakowe,
- windsurfing i pływanie na deskach SUP,
- wędkarstwo,
- rodzinne wyprawy łodzią.
Przed wejściem do wody trzeba sprawdzić oznaczenia kąpieliska i lokalne zasady. Nie każdy akwen w regionie jest przeznaczony do kąpieli, czego przykładem pozostaje Jezioro Jasne.
Kanał Elbląski – statki płynące po trawie
Kanał Elbląski, nazywany również Kanałem Ostródzko-Elbląskim, łączy jeziora Pojezierza Iławskiego z Elblągiem i Zalewem Wiślanym. System ma około 130 km długości, a różnica poziomów wody między Jeziorem Drużno i pochylnią Buczyniec wynosi około 99 metrów.
Pokonanie tej różnicy umożliwia pięć pochylni: w Buczyńcu, Kątach, Oleśnicy, Jeleniach i Całunach. Jednostki wodne są umieszczane na platformach poruszających się po szynach, dlatego obserwatorzy mają wrażenie, że statki „płyną po trawie”.
Kanał Elbląski jest światowej klasy zabytkiem techniki. Unikatowy system pochylni pozwala transportować statki lądem i należy do najbardziej niezwykłych atrakcji hydrotechnicznych w Polsce.
Trasę można poznawać podczas rejsu statkiem wycieczkowym lub z pokładu własnej jednostki. Po drodze pojawiają się jeziora, lasy, mosty i obszary cenne przyrodniczo.
Zamek w Szymbarku
W pobliżu Iławy, nad Jeziorem Szymbarskim, znajdują się ruiny zamku w Szymbarku. Warownia była drugim co do wielkości zamkiem krzyżackim po Malborku. Zbudowano ją dla kapituły pomezańskiej, a później należała między innymi do pruskiego rodu Finck von Finckenstein.
Twierdza miała osiem baszt, most zwodzony, skrzydło wschodnie i zabudowania mieszkalne otoczone murami. W 1946 roku została zniszczona przez Armię Czerwoną. Dziś można oglądać malownicze ruiny, które nadal robią duże wrażenie.
Zamek w Szymbarku zyskał także popularność dzięki kinu. W latach 90. kręcono tutaj sceny filmu „Król Olch” z Johnem Malkovichem. Obiekt najlepiej zwiedzać z zewnątrz, ponieważ ruiny nie są standardowo udostępnione jako wnętrza muzealne.
Malownicze krajobrazy i natura regionu
Pojezierze Iławskie obejmuje lasy, jeziora, torfowiska i łąki, które tworzą dogodne warunki dla wielu gatunków roślin i zwierząt. Lasy zajmują około 42% powierzchni regionu.
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego chroni charakterystyczne fragmenty tutejszej przyrody. Przez jego obszar prowadzą szlaki piesze, rowerowe i dydaktyczne. W Siemianach działa wieża widokowa, a w Jerzwałdzie można odwiedzić ogród dydaktyczny.
W okolicy występują między innymi bieliki, rybołowy, żurawie, czaple, wilki i rysie. Rezerwat Jeziora Karaś jest miejscem lęgowym ponad 80 gatunków ptaków wodnych i błotnych.
Obszary chronione wokół Jezioraka pozwalają obserwować przyrodę bez konieczności rezygnowania z aktywnego wypoczynku. Najlepiej korzystać z oznakowanych tras i nie schodzić z wyznaczonych ścieżek.
Szlaki turystyczne i rowerowe
Sieć tras prowadzi przez lasy, pola, wsie i brzegi jezior. Rodziny z dziećmi mogą wybrać krótsze odcinki w pobliżu Iławy, Siemian lub Jerzwałdu, a bardziej doświadczeni rowerzyści zaplanować całodniową wycieczkę między miejscowościami.
Szlaki tematyczne łączą ruch na świeżym powietrzu z poznawaniem historii regionu. Po drodze można zobaczyć dawne kościoły, pałace, dwory, grodziska oraz punkty widokowe.
Noclegi i gastronomia na Pojezierzu Iławskim
Oferta noclegowa obejmuje hotele, pensjonaty, domki letniskowe, pola namiotowe oraz gospodarstwa agroturystyczne. Wiele obiektów znajduje się blisko jezior i oferuje pomosty, wypożyczalnie sprzętu albo miejsca do przechowywania rowerów.
Na większy wybór usług można liczyć w Iławie, Siemianach i miejscowościach położonych nad Jeziorakiem. Przed rezerwacją warto sprawdzić odległość od wody, dostęp do parkingu oraz sezonową dostępność restauracji.
Lokalne lokale gastronomiczne serwują ryby, zupy, pierogi i dania przygotowywane z produktów pochodzących z okolicznych gospodarstw. W Iławie można także odpocząć w kawiarniach i lodziarniach przy promenadzie.
- gospodarstwa agroturystyczne z domowymi posiłkami,
- pensjonaty położone przy brzegu jeziora,
- pola namiotowe i kempingi dla osób podróżujących ze sprzętem,
- restauracje serwujące ryby i dania regionalne,
- kawiarnie oraz lodziarnie w centrum Iławy.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Gdzie znajduje się Pojezierze Iławskie?
Leży w północnej Polsce między doliną dolnej Wisły, Pojezierzem Mazurskim, Pobrzeżem Gdańskim i Pojezierzem Chełmińsko-Dobrzyńskim.
Dlaczego Pojezierze Iławskie nazywane jest Małymi Mazurami?
Z powodu około 100 jezior i rozległego obszaru (ok. 4230 km²) region przypomina mniejsze Mazury.
Co wyróżnia Jezioro Jeziorak?
To najdłuższe jezioro w Polsce, niemal 27,5 km długości i ok. 32,3 km² powierzchni, z licznymi zatokami, półwyspami i 16 wyspami.
Jakie informacje warto wiedzieć o wyspie Wielka Żuława?
Ma około 82,4 ha i jest jedną z największych wysp śródlądowych w kraju, ze śladami wczesnośredniowiecznego grodziska i zalesionym krajobrazem.
Czy można kąpać się w Jeziorze Jasnym?
Nie, w Jeziorze Jasnym obowiązuje całkowity zakaz kąpieli i sportów wodnych, a dostęp do akwenu odbywa się przez leśną ścieżkę dydaktyczną.
Co sprawia, że Kanał Elbląski jest wyjątkowy?
System pochylni umożliwia transport statków po platformach poruszających się po szynach, co daje wrażenie, że jednostki płyną po trawie.
Jakie formy aktywności wodnej są dostępne na Pojezierzu Iławskim?
Można żeglować, pływać kajakiem, korzystać z windsurfingu i SUP, brać udział w rejsach oraz wędkować, a także wypożyczać sprzęt w marinach.
Co warto zobaczyć w Iławie poza mariną i plażami?
Warto odwiedzić gotycki kościół pw. Przemienienia Pańskiego, XIX-wieczny dworzec Iława Miasto, neobarokowy ratusz oraz rzeźby czterech pór roku w centrum.
