Rio de Janeiro Jezus – historia, wysokość, zwiedzanie

Pomnik Chrystusa Zbawiciela w Rio de Janeiro mierzy 38 metrów wysokości, z czego sama figura ma 30 metrów, a cokół 8 metrów, a jej rozpiętość ramion sięga 28 metrów. W naszym artykule poznasz fascynującą historię budowy, techniczne detale konstrukcji i praktyczne wskazówki dotyczące zwiedzania tego nowego cudu świata.

Początki i inspiracja stojąca za budową monumentu

Choć oficjalne prace ruszyły w XX wieku, idea wzniesienia religijnego monumentu na szczycie góry Corcovado zrodziła się znacznie wcześniej. Już w 1859 roku ksiądz Pedro Maria Boss zaproponował budowę monumentalnej rzeźby, jednak ówczesna regentka Brazylii, księżniczka Izabela, nie poparła tego zamysłu. Pomysł przetrwał jednak w świadomości społecznej i powrócił z całą mocą ponad pół wieku później.

Decydujący moment nastąpił w 1921 roku, gdy Brazylia przygotowywała się do obchodów stulecia odzyskania niepodległości. Archidiecezja Rio de Janeiro, szukając godnego upamiętnienia tej rocznicy, postanowiła zrealizować wizję gigantycznej figury Chrystusa. Pomnik miał być nie tylko symbolem wiary i wdzięczności, ale także ucieleśnieniem jedności całego narodu brazylijskiego.

Rozważano kilka projektów, w tym koncepcję ogromnego krzyża lub postaci Boga trzymającego kulę ziemską. Ostatecznie wybrano projekt Hektora da Silvy, który przedstawiał Chrystusa z szeroko rozpostartymi ramionami – gest ten symbolicznie obejmuje miasto i wita przybywających od strony morza. Fundusze na tę gigantyczną inwestycję zbierano w kościołach na terenie całego kraju.

Koncepcja artystyczna i główni twórcy statui

Za ostateczny kształt pomnika odpowiada zespół wybitnych specjalistów z różnych zakątków świata. Głównym architektem i pomysłodawcą projektu technicznego był Brazylijczyk Heitor da Silva Costa. To on opracował założenia konstrukcyjne i nadzorował cały proces budowy od 1926 roku. Artystyczną duszę monumentowi nadał francuski rzeźbiarz polskiego pochodzenia, Paul Landowski, który odpowiada za samą formę rzeźbiarską.

Za kluczowe detale techniczne odpowiadał natomiast wybitny inżynier Albert Caquot. Jego obliczenia pozwoliły na bezpieczne wzniesienie tak potężnej konstrukcji na odsłoniętym szczycie, narażonym na silne wiatry i wyładowania atmosferyczne. Całość konsultowano także z włoskim pionierem radia, Guglielmo Marconim, który później odegrał spektakularną rolę w inauguracji oświetlenia.

Twórcą głowy posągu był rumuński rzeźbiarz Gheorghe Leonida. Fakt ten odkryto pod koniec XX wieku, a potwierdził go profesor Atico da Mota w swojej pracy badawczej. Informację zweryfikowali również potomkowie siostry artysty.

Jak zbudowano monument na Corcovado?

Transport materiałów i ekipy budowlanej na szczyt góry Corcovado stanowił ogromne wyzwanie logistyczne. Zbocza wzniesienia są niezwykle strome, a cały obszar porastała wtedy gęsta roślinność. Rozwiązaniem okazało się wykorzystanie istniejącej już wtedy linii kolejowej, która pierwotnie woziła turystów na punkt widokowy – to nią transportowano robotników, elementy konstrukcji oraz setki ton betonu i kamienia.

Podstawowym budulcem monumentu jest żelbeton, materiał wybrany ze względu na swoją wytrzymałość i elastyczność w formowaniu skomplikowanych kształtów. Zewnętrzną warstwę pomnika tworzy jednak mozaika z tysięcy drobnych, trójkątnych płytek ze steatytu. Minerał ten, znany również jako talkohol, cechuje się wysoką odpornością na erozję i subtelnym wykończeniem, które nadaje sylwetce jasny, szlachetny odcień. Co warte podkreślenia, drobne elementy mozaiki były ręcznie przycinane i zdobione przez mieszkanki Rio de Janeiro, co dało lokalnej społeczności realny udział w projekcie.

Każdy fragment posągu – od głowy po rozłożone ramiona – projektowano i odlewano w mniejszych częściach w warsztatach we Francji, a następnie transportowano statkiem do Brazylii. Na szczycie góry elementy te były pieczołowicie montowane, a ostatnim etapem było ręczne układanie ochronnej mozaiki, co wymagało niezwykłej precyzji przy odwzorowaniu detali twarzy i dłoni.

Wymiary i skala figury

Monumentalna skala pomnika robi wrażenie nawet na zdjęciach, jednak prawdziwy majestat odczuwa się dopiero u jego stóp. Całkowita wysokość konstrukcji wynosi 38 metrów. Sama figura Chrystusa ma 30 metrów, a masywny, ośmiometrowy cokół dodatkowo podnosi ją ponad poziom gruntu.

Inne imponujące parametry techniczne to waga całej konstrukcji, która sięga około 1145 ton. Sama głowa waży 35 ton, a każda z dłoni niemal 9 ton. Odległość między końcami palców rozpostartych rąk to 28 metrów. Głowa ma 3,5 metra wysokości. Położenie na szczycie o wysokości 710 metrów nad poziomem morza sprawia, że monument jest doskonale widoczny z większości dzielnic Rio de Janeiro.

Spektakularne odsłonięcie i kolejne iluminacje

Uroczyste odsłonięcie statui miało miejsce 12 października 1931 roku. Ceremonia miała niezwykle nowoczesny, jak na owe czasy, akcent technologiczny. Oświetlenie pomnika nie zostało włączone na miejscu, lecz zdalnie – dokonał tego Guglielmo Marconi, przebywający na swoim jachcie w porcie w Genui, we Włoszech. Był to wyraźny sygnał wiary w postęp i łączność międzykontynentalną.

W historii monumentu podobne uroczystości powtórzono jeszcze dwukrotnie. Za drugim razem, po instalacji nowego systemu reflektorów, oświetlenie uruchomił papież Paweł VI. Trzecia, szczególna iluminacja, rozbłysła z okazji 50. rocznicy powstania – 12 października 1981 roku, a przycisk inicjujący wcisnął papież Jan Paweł II. Wcześniej, w 1980 roku, przed wizytą polskiego papieża, pomnik został gruntownie oczyszczony.

Wnętrze pomnika – co kryje się pod steatytową mozaiką?

Wbrew pozorom, gigantyczna figura nie jest pełnym odlewem. Wnętrze statui Chrystusa Zbawiciela jest w dużej mierze puste. Znajduje się tam wąska klatka schodowa, która umożliwia dostęp techniczny do głowy i ramion. Schody te nie są ogólnodostępne dla turystów – korzystają z nich wyłącznie ekipy konserwatorskie podczas rutynowych przeglądów i prac renowacyjnych. Dzięki temu rozwiązaniu możliwe jest bezpieczne utrzymanie wielotonowej konstrukcji w doskonałym stanie technicznym mimo upływu lat i trudnych warunków atmosferycznych na szczycie.

Status nowego cudu świata

7 lipca 2007 roku pomnik Chrystusa Odkupiciela został ogłoszony jednym z siedmiu nowych cudów świata. Wpisanie na tę prestiżową listę było wynikiem globalnego plebiscytu, w którym głosy oddały miliony ludzi. Choć oficjalne stanowisko UNESCO zdystansowało się od tego komercyjnego projektu, uznanie w powszechnej świadomości turystów i tak ugruntowało pozycję monumentu jako ikony o skali globalnej.

Praktyczne aspekty zwiedzania

Dostanie się na szczyt góry Corcovado, gdzie znajduje się punkt widokowy u stóp figury, jest możliwe na kilka sposobów. Największą popularnością cieszy się przejazd kolejką zębatą Trem do Corcovado, która sama w sobie stanowi atrakcję turystyczną. Trasa wiedzie przez największy na świecie miejski las deszczowy Tijuca, oferując po drodze widok na bujną tropikalną roślinność.

Ze stacji końcowej kolejki na platformę widokową u stóp pomnika prowadzą schody o 222 stopniach. Dla osób, które chcą uniknąć wysiłku, dostępne są także windy oraz schody ruchome. Warto wcześniej zarezerwować bilety online, ponieważ w szczycie sezonu turystycznego przepustowość kolejki – wynosząca około 345 pasażerów na godzinę – jest szybko wyczerpywana.

Alternatywą jest dotarcie na górę busem, który dojeżdża na parking pod monumentem, lub pieszy trekking leśną ścieżką przez Park Narodowy Tijuca. Wybierając się na zwiedzanie, należy koniecznie sprawdzić prognozę pogody – w pochmurne dni chmury potrafią całkowicie przesłonić nie tylko panoramę Rio, ale i samą figurę.

Czy to wciąż najwyższy pomnik Chrystusa?

Przez ponad siedem dekad statua z Rio de Janeiro dzierżyła tytuł najwyższego pomnika Chrystusa na świecie. Dopiero początek XXI wieku przyniósł realizację ambitniejszych konstrukcji w innych krajach, które prześcignęły ją gabarytami. Mimo to brazylijski monument pozostaje najbardziej rozpoznawalnym i najchętniej fotografowanym obiektem tego typu na całym globie, głównie dzięki doskonałym proporcjom i spektakularnej lokalizacji.

Wyższe monumenty w Brazylii i na świecie

W 2022 roku w mieście Encantado, w brazylijskim stanie Rio Grande do Sul, ukończono pomnik Chrystusa Opiekuna (Cristo Protetor). Jego całkowita wysokość to 43,5 metra, z czego na figurę przypada 37,5 metra, a na podstawę 6 metrów. Wewnątrz znajduje się winda prowadząca do punktu widokowego na wysokości serca figury. Budowa, finansowana ze środków prywatnych i darowizn społeczności lokalnej, trwała od 2019 roku.

Miano najwyższego na świecie posągu Chrystusa od 2010 roku dzierży Pomnik Chrystusa Króla w Świebodzinie. Jego całkowita wysokość to 52 metry. Sama figura mierzy 33 metry, co symbolizuje wiek Jezusa w chwili śmierci, a na głowie znajduje się trzymetrowa, pozłacana korona. Całość osadzona jest na szesnastometrowej kopule-podstawie. W Boliwii z kolei znajduje się Cristo de la Concordia mierzący 40,44 metra, a w meksykańskim Ciudad Victoria stanął 47-metrowy pomnik.

W Armenii planowane jest ukończenie nowego monumentu na górze Hatis. Inicjatywa biznesmena Gagika Tsarukiana zakłada budowę figury o wysokości około 80 metrów, która ma stać się najwyższą na świecie. Na moment publikacji artykułu dokładny termin inauguracji nie został jeszcze ogłoszony.